{"id":43,"date":"2021-09-13T04:00:00","date_gmt":"2021-09-13T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/legrandcontinent.eu\/pl\/2021\/09\/13\/budowanie-gospodarki-jutra\/"},"modified":"2025-01-13T16:10:39","modified_gmt":"2025-01-13T16:10:39","slug":"budowanie-gospodarki-jutra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/legrandcontinent.eu\/pl\/2021\/09\/13\/budowanie-gospodarki-jutra\/","title":{"rendered":"Budowanie gospodarki jutra\u00a0"},"content":{"rendered":"\n

Tekst ten jest r\u00f3wnie\u017c dost\u0119pny w j\u0119zyku angielskim<\/a> na stronie Groupe d’\u00e9tudes g\u00e9opolitiques.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Gospodarka \u015bwiatowa stoi w obliczu wielu wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych zar\u00f3wno z szokiem wywo\u0142anym pandemi\u0105 <\/span>1<\/sup><\/a><\/span><\/span>, jak i z d\u0142u\u017cszymi oraz g\u0142\u0119bszymi zmianami, kt\u00f3re \u2013 niezale\u017cnie od pandemii \u2013 maj\u0105 i b\u0119d\u0105 mia\u0142y trwa\u0142e skutki. Bardziej ni\u017c kiedykolwiek widzimy pal\u0105c\u0105 potrzeb\u0119 przeprowadzenia wielu reform we Francji i w Europie, reform, kt\u00f3re mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do zbudowania gospodarki jutra. <\/p>\n\n\n\n

W ramach mi\u0119dzynarodowej komisji, kt\u00f3rej przewodniczyli\u015bmy i kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a si\u0119 publikacj\u0105 raportu w czerwcu tego roku, wy\u0142oni\u0142 si\u0119 konsensus dotycz\u0105cy trzech kluczowych temat\u00f3w <\/span>2<\/sup><\/a><\/span><\/span>. Jest to fakt zas\u0142uguj\u0105cy na podkre\u015blenie, poniewa\u017c komisja zgromadzi\u0142a ekonomist\u00f3w z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk: francuskich, europejskich i ameryka\u0144skich. Pierwszy temat dotyczy egzystencjalnego zagro\u017cenia wynikaj\u0105cego ze zmian klimatycznych oraz naszych odpowiedzi na to zagro\u017cenie. Drugi dotyczy nier\u00f3wno\u015bci i braku bezpiecze\u0144stwa ekonomicznego, a jego celem jest budowa gospodarki sprzyjaj\u0105cej w\u0142\u0105czeniu spo\u0142ecznemu. Trzeci temat odnosi si\u0119 do zmian demograficznych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci do starzenia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re wymaga szeregu dostosowa\u0144.  <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>Download<\/a><\/div>\n\n\n\n

W odniesieniu do wszystkich tych temat\u00f3w podsumowali\u015bmy to, co jest ju\u017c dla nas wiadome oraz to, czego jeszcze nie wiemy. Nast\u0119pnie wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy wnioski dla odpowiedniej polityki gospodarczej. Omawiaj\u0105c reformy, zwracali\u015bmy szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na odbi\u00f3r i potencjalny sprzeciw spo\u0142eczny oraz na to, jak mu zaradzi\u0107. My\u015blenie o tym jest niezb\u0119dne, by konieczne reformy zosta\u0142y zaakceptowane i zako\u0144czy\u0142y si\u0119 sukcesem.    <\/p>\n\n\n\n

Klimat i \u015brodowisko<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Faktem jest, \u017ce kwestie zwi\u0105zane ze zmianami klimatycznymi s\u0105 pilne. Potwierdza to najnowszy raport IPCC opublikowany 9 sierpnia tego roku: emisje CO2 i innych gaz\u00f3w cieplarnianych maj\u0105 negatywny wp\u0142yw na klimat, a w por\u00f3wnaniu z poziomem sprzed epoki przemys\u0142owej globalne ocieplenie mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 1,5\u00b0C w ci\u0105gu 20 lat. Wzrost temperatury o takiej skali spowodowa\u0142by \u201ebezprecedensowe\u201d i ekstremalne zjawiska pogodowe. Pozosta\u0142o niewiele czasu na dzia\u0142anie, a im d\u0142u\u017cej b\u0119dziemy zwleka\u0107, tym bardziej kosztowne b\u0119d\u0105 niezb\u0119dne \u015brodki \u0142agodz\u0105ce i dostosowawcze. Ta kwestia jest powszechnie postrzegana jako pilna przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 Francuz\u00f3w i Europejczyk\u00f3w: ponad 90% Francuz\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce globalne ocieplenie jest spowodowane dzia\u0142alno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka, a zatem mo\u017cna je kontrolowa\u0107. W Unii Europejskiej 93% obywateli uwa\u017ca zmiany klimatyczne za powa\u017cny problem <\/span>3<\/sup><\/a><\/span><\/span>. <\/p>\n\n\n\n

Jednak je\u015bli chodzi o polityk\u0119 ochrony \u015brodowiska i \u015brodki wprowadzane w celu przeciwdzia\u0142ania skutkom globalnego ocieplenia, odbi\u00f3r ich jest r\u00f3\u017cny i mniej lub bardziej zgodny z rzeczywisto\u015bci\u0105. Rozwi\u0105zania oceniane s\u0105 w niew\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b, co powoduje, \u017ce niekt\u00f3re z nich wprowadza si\u0119 \u0142atwiej, a inne trudniej : \u015brodki o \u201ewidocznym\u201d wp\u0142ywie \u2013 takie jak podatki od emisji dwutlenku w\u0119gla \u2013 s\u0105 znacznie mniej akceptowane ni\u017c \u015brodki o wp\u0142ywie \u201eniewidocznym\u201d \u2013 takie jak zakazy, dotacje na energi\u0119 odnawialn\u0105 lub wprowadzenie nowych norm \u2013 kt\u00f3re s\u0105 potencjalnie znacznie bardziej kosztowne. <\/p>\n\n\n\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 cele wyznaczone na szczeblu europejskim, czyli ograniczenie emisji o 55% do 2030 roku w por\u00f3wnaniu z poziomem z 1990 roku i osi\u0105gni\u0119cie neutralno\u015bci w\u0119glowej do 2050 roku, oraz przyjmuj\u0105c za pewnik cel +2\u00b0C, nasza komisja stan\u0119\u0142a przed dwojakim wyzwaniem: musieli\u015bmy zaproponowa\u0107 rozwi\u0105zania maj\u0105ce na celu zmniejszenie rozd\u017awi\u0119ku mi\u0119dzy s\u0142owami a czynami oraz zapewni\u0107 polityczn\u0105 akceptacj\u0119 kosztownych rozwi\u0105za\u0144 przy jednoczesnym utrzymaniu ich kosztu na mo\u017cliwie najni\u017cszym poziomie. Po pierwsze, proponujemy powszechn\u0105 op\u0142at\u0119 za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla, kt\u00f3ra obejmowa\u0142aby sektory korzystaj\u0105ce obecnie ze zwolnie\u0144. Towarzyszy\u0142oby temu dostosowanie cen na granicach z uwzgl\u0119dnieniem emisji CO2 w celu unikni\u0119cia dumpingu <\/em>ekologicznego. Po drugie, uwa\u017camy, \u017ce konieczne jest zwi\u0119kszenie inwestycji w badania i rozw\u00f3j oraz stworzenie dw\u00f3ch instytucji na szczeblu europejskim, kt\u00f3re zapewni\u0142yby dobre zarz\u0105dzanie. Po trzecie, do rozwi\u0105za\u0144 tych mog\u0142oby do\u0142\u0105czy\u0107 wprowadzenie szeregu norm i zakaz\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby oceni\u0107 na podstawie ukrytego kosztu w postaci unikni\u0119tych emisji CO2. Wp\u0142yw Francji w obszarze dzia\u0142a\u0144 na rzecz klimatu mo\u017ce by\u0107 znacz\u0105cy jedynie na szczeblu europejskim, kt\u00f3ry jest jedynym w\u0142a\u015bciwym szczeblem dla opracowania skutecznej polityki klimatycznej zdolnej do utorowania drogi do zmian na szczeblu mi\u0119dzynarodowym.<\/p>\n\n\n\n

Op\u0142ata za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla w s\u0142u\u017cbie sprawiedliwej i skutecznej transformacji<\/h3>\n\n\n\n

Pomimo swojej niepopularno\u015bci, niezb\u0119dna jest wysoka, powszechna i redystrybucyjna op\u0142ata za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla, kt\u00f3ra odzwierciedla\u0142aby wag\u0119 i skal\u0119 wyzwania klimatycznego. Ma ona co najmniej cztery zalety: sk\u0142ania do dzia\u0142ania tych, kt\u00f3rzy mog\u0105 wyeliminowa\u0107 swoje zanieczyszczenia stosunkowo niskim kosztem, stymuluje ekologiczne innowacje oraz upraszcza podejmowanie decyzji przez pa\u0144stwo i podmioty gospodarcze poprzez zapewnienie pomiaru emisji. Ponadto nie wi\u0105\u017ce si\u0119 to z du\u017cymi wydatkami publicznymi, lecz zwi\u0119ksza dochody, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 redystrybuowane do najbardziej potrzebuj\u0105cych wsparcia gospodarstw domowych. Zar\u00f3wno w Anglii, jak i w Szwecji op\u0142ata ta udowodni\u0142a swoj\u0105 skuteczno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Prze\u015bled\u017amy pokr\u00f3tce, jak to dzia\u0142a: rz\u0105dy ustalaj\u0105 \u201ebud\u017cet w\u0119glowy\u201d, kt\u00f3ry odpowiada wielko\u015bci emisji, jak\u0105 mo\u017cna jeszcze wygenerowa\u0107, nie przekraczaj\u0105c limit\u00f3w okre\u015blonych w porozumieniu paryskim. Cena w\u0119gla jest nast\u0119pnie ustalana przez rynek. Jednak\u017ce, aby uwzgl\u0119dni\u0107 zmienne, takie jak pojawienie si\u0119 i koszt technologii ekologicznych lub przeszkody polityczne i geopolityczne, bud\u017cet emisji dwutlenku w\u0119gla musi by\u0107 zmieniany w czasie; mo\u017ce to oznacza\u0107 wysoki stopie\u0144 niepewno\u015bci cenowej dla podmiot\u00f3w gospodarczych, kt\u00f3re musz\u0105 dzi\u015b podejmowa\u0107 d\u0142ugoterminowe decyzje. Aby zmniejszy\u0107 to ryzyko, proponujemy zapewnienie stabilno\u015bci cen emisji dwutlenku w\u0119gla poprzez ustalenie dolnego i g\u00f3rnego pu\u0142apu. Aby unikn\u0105\u0107 skutk\u00f3w lobbingu, proponujemy r\u00f3wnie\u017c utworzenie Centralnego Banku W\u0119glowego z niezale\u017cnym zarz\u0105dem, kt\u00f3ry decydowa\u0142by o zmianach wielko\u015bci emisji w trakcie trwania swojej kadencji.  <\/p>\n\n\n\n

Pakiet reform Fit for 55<\/em> przedstawiony przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 w lipcu jest ambitny: zak\u0142ada redukcj\u0119 emisji o 55% w por\u00f3wnaniu z 1990 r. do 2030 r. i odnosi si\u0119 do wielu kwestii zawartych w naszym raporcie, w szczeg\u00f3lno\u015bci do kwestii dostosowania cen na granicach z uwzgl\u0119dnieniem emisji dwutlenku w\u0119gla, rewizji systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) oraz Spo\u0142ecznego Funduszu Klimatycznego. Oto kilka uwag na ten temat. <\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze, uwzgl\u0119dnienie w nim sektor\u00f3w budynk\u00f3w i transportu (odpowiedzialnych \u0142\u0105cznie za 57 % emisji w UE) jest samo w sobie dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105. Nie zadowala to wprawdzie puryst\u00f3w (nie ma ekonomicznego uzasadnienia dla tworzenia r\u00f3wnoleg\u0142ego systemu handlu emisjami w celu stworzenia ni\u017cszych op\u0142at dla tych dw\u00f3ch sektor\u00f3w), a dodatkowo wywo\u0142a\u0142o to liczne g\u0142osy sprzeciwu wobec w\u0142\u0105czenia tych sektor\u00f3w do systemu op\u0142at za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla. Uwa\u017camy, \u017ce jest to niew\u0142a\u015bciwe podej\u015bcie. Chocia\u017c podzielamy obawy dotycz\u0105ce spo\u0142ecznego wp\u0142ywu tego w\u0142\u0105czenia, musimy rozdzieli\u0107 dwa aspekty: pierwszy to wyra\u017canie poparcia dla wprowadzenia op\u0142at za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla w tych sektorach (brak op\u0142at spowodowa\u0142, \u017ce nie poczyniono post\u0119p\u00f3w w zakresie budownictwa, emisje wynikaj\u0105ce z transportu wzros\u0142y, podczas gdy emisje z sektora energetycznego \u2013 obj\u0119tego systemem handlu uprawnieniami do emisji \u2013 spad\u0142y); a drugi to wyra\u017cenie zaniepokojenia aspektami dystrybucyjnymi i wsparcie Komisji w negocjacjach dotycz\u0105cych rekompensat planowanych na najbli\u017csze dwa lata (kwota 25% dochod\u00f3w przeznaczonych na Spo\u0142eczny Fundusz na rzecz Dzia\u0142a\u0144 w dziedzinie Klimatu wydaje si\u0119 niewystarczaj\u0105ca w stosunku do potrzeb).<\/p>\n\n\n\n

Inne kluczowe rozwi\u0105zania przyj\u0119te w Fit for 55<\/em> to wprowadzenie granicznych \u015brodk\u00f3w dostosowawczych \u2013 r\u00f3wnie\u017c podnoszone w naszym raporcie \u2013 oraz zako\u0144czenie sprzeda\u017cy samochod\u00f3w nap\u0119dzanych paliwami kopalnymi w latach 2035-2040 (p\u00f3\u017ano, poniewa\u017c ich zasoby wystarcz\u0105 do lat 2050-2060). Spo\u015br\u00f3d zalece\u0144 zawartych w naszym raporcie na opracowanie czeka ustanowienie dw\u00f3ch niezale\u017cnych i dobrze zarz\u0105dzanych organ\u00f3w europejskich, jednego do prowadzenia nowatorskich bada\u0144 naukowych, a drugiego do oceny por\u00f3wnawczej skuteczno\u015bci polityki zwalczania globalnego ocieplenia.<\/p>\n\n\n\n

Op\u0142aty za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla (bezpo\u015brednie, jak w przypadku podatku w\u0119glowego, po\u015brednie, jak w przypadku w\u0142\u0105czenia sektora do systemu ETS) s\u0105 regresywne, podobnie jak wiele zielonych dotacji (fotowoltaika, samochody elektryczne, modernizacja energetyczna). Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 dochod\u00f3w z tytu\u0142u op\u0142at za emisje dwutlenku w\u0119gla powinna by\u0107 przeznaczona na procesy wyr\u00f3wnywania strat, zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na uczciwo\u015b\u0107, jak i ekonomi\u0119 polityczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie, redystrybucja ta musi odbywa\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno w obr\u0119bie kraj\u00f3w, jak i pomi\u0119dzy nimi. Na przyk\u0142ad konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie produkcji w\u0119gla w Polsce i Niemczech, co stanowi\u0142oby \u0142atwe ograniczenie emisji CO2. Europa musi jednak\u017ce odpowiednio zrekompensowa\u0107 utrat\u0119 pracy g\u00f3rnikom z tych kraj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Intensyfikacja dzia\u0142a\u0144 w zakresie bada\u0144 i rozwoju<\/h3>\n\n\n\n

Obecnie inwestycje w ekologiczne badania i rozw\u00f3j s\u0105 niewystarczaj\u0105ce, aby ograniczy\u0107 globalne ocieplenie. Zainspirowani sukcesem szybkiego rozwoju szczepionek opartych na mRNA, zalecamy wyznaczenie realistycznych cel\u00f3w technologicznych dla sektora prywatnego. Proponujemy utworzenie EU-ARPA-E na szczeblu europejskim, kt\u00f3re finansowa\u0142oby projekty badawczo-rozwojowe wysokiego ryzyka i o wysokim potencjale. Aby zapewni\u0107 przejrzyste zarz\u0105dzanie, zgodnie z modelem ARPA-E (Advanced Research Projects Agency <\/em>\u2013 Energy<\/em>), wyznaczony zosta\u0142by naukowiec posiadaj\u0105cy umiej\u0119tno\u015bci badawcze i kierownicze oraz elastyczno\u015b\u0107 operacyjn\u0105, kt\u00f3ry nadzorowa\u0142by przydzia\u0142 \u015brodk\u00f3w i zapewni\u0142by niezale\u017cno\u015b\u0107 jednostki badawczej od grup interes\u00f3w i polityki. Kilka udanych projekt\u00f3w na szczeblu europejskim wydaje si\u0119 dobrze wr\u00f3\u017cy\u0107 temu rodzajowi wsp\u00f3\u0142pracy publiczno-prywatnej. <\/p>\n\n\n\n

Ustalanie priorytet\u00f3w inwestycyjnych powinno uwzgl\u0119dnia\u0107 przede wszystkim technologie, kt\u00f3re w d\u0142u\u017cszej perspektywie czasowej czyni\u0105 paliwa kopalne przestarza\u0142ymi (energia odnawialna i niedrogie akumulatory) i kt\u00f3re daj\u0105 pierwsze\u0144stwo technologiom o niskim \u015bladzie ekologicznym (na przyk\u0142ad wykorzystanie rzadkich metali) i mie\u0107 na celu ich szybkie wdro\u017cenie na ca\u0142ym \u015bwiecie. Je\u015bli chodzi o energi\u0119 j\u0105drow\u0105, to cho\u0107 nasza komisja nie zaj\u0119\u0142a stanowiska ani wobec celowo\u015bci budowy nowych elektrowni (jak w Wielkiej Brytanii i w Polsce), ani wobec konkretnej technologii j\u0105drowej, kt\u00f3ra powinna by\u0107 w tym przypadku zastosowana, to uwa\u017camy, \u017ce konieczne jest utrzymanie dzia\u0142alno\u015bci (z zachowaniem zasad bezpiecze\u0144stwa) istniej\u0105cych elektrowni, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 dzi\u015b trzy czwarte produkcji energii elektrycznej we Francji i 25% ca\u0142kowitej produkcji energii elektrycznej w Unii Europejskiej. Chocia\u017c w\u0142\u0105czenie energii j\u0105drowej do zielonej systematyki Unii Europejskiej dzieli pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, to uznanie energii j\u0105drowej, hydroenergii i biopaliw za mo\u017cliwe do stosowania \u017ar\u00f3d\u0142a energii elektrycznej o obni\u017conej emisyjno\u015bci wydaje si\u0119 nam niezwykle wa\u017cne wobec braku dojrza\u0142ych technologii magazynowania energii elektrycznej. <\/p>\n\n\n\n

Normy i zakazy<\/h3>\n\n\n\n

Uwa\u017camy, \u017ce same op\u0142aty za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla nie b\u0119d\u0105 wystarczaj\u0105ce (zbyt niska cena, niedoskona\u0142a informacja dla konsument\u00f3w). Dlatego proponujemy, aby tym rozwi\u0105zaniom towarzyszy\u0142y normy i zakazy, na wz\u00f3r zakazu stosowania jednorazowych torebek plastikowych lub zakazu sprzeda\u017cy lub rejestracji nowych pojazd\u00f3w nap\u0119dzanych okre\u015blonymi paliwami od okre\u015blonej daty. Uwa\u017camy, \u017ce instrumenty te powinny stanowi\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 optymalnego systemu, pod warunkiem zapewnienia rozs\u0105dnych koszt\u00f3w i sp\u00f3jnej strategii og\u00f3lnej (zakazy, normy i dotacje b\u0119d\u0105 musia\u0142y by\u0107 oceniane z przybli\u017conym oszacowaniem ich ukrytego kosztu na wyeliminowan\u0105 ton\u0119 CO2). <\/p>\n\n\n\n

Celem naszego raportu nie by\u0142o szczeg\u00f3\u0142owe zbadanie wszystkich sposob\u00f3w ochrony \u015brodowiska, jednak\u017ce jako og\u00f3ln\u0105 zasad\u0119 zalecamy, aby ka\u017cde rozwi\u0105zanie sektorowe by\u0142o przedmiotem analizy strat i zysk\u00f3w opartej na oszacowaniu kosztu za ton\u0119 niewyemitowanego CO2 oraz jego kosztu spo\u0142ecznego i \u015brodowiskowego. W tym sensie uwa\u017camy, \u017ce ze wzgl\u0119du na bardzo niski koszt za ton\u0119 niewyemitowanego CO2 , zast\u0105pienie w\u0119gla gazem ziemnym jest mniejszym z\u0142em, przy jednoczesnym unikaniu budowy nowych elektrowni, aby unikn\u0105\u0107 zamkni\u0119cia rynku (lock-in effect<\/em>). Gaz stanowi obecnie prawie 20% europejskiego koszyka energii elektrycznej. Odej\u015bcie od gazu ziemnego b\u0119dzie musia\u0142o nast\u0105pi\u0107 na p\u00f3\u017aniejszym etapie. <\/p>\n\n\n\n

Istniej\u0105 dwa sposoby na zmniejszenie emisji gaz\u00f3w cieplarnianych: jeden to u\u017cywanie czystszej energii, a drugi to u\u017cywanie mniejszej ilo\u015bci energii. Nikt nie zna optymalnego po\u0142\u0105czenia tych dw\u00f3ch element\u00f3w. Mechanizm ustalania op\u0142at za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla polega jednak na tym, \u017ce nie musimy faworyzowa\u0107 jednego podej\u015bcia kosztem drugiego; oszcz\u0119dno\u015bci b\u0119d\u0105 dokonywane tam, gdzie b\u0119d\u0105 one naj\u0142atwiejsze do wprowadzenia. <\/p>\n\n\n\n

K\u0142adziemy jednak nacisk na koszt podejmowanych dzia\u0142a\u0144. Nie wierzymy w koncepcj\u0119 \u201ezielonego wzrostu\u201d, kt\u00f3ra sugeruje, \u017ce mo\u017cemy mie\u0107 ciastko i zje\u015b\u0107 ciastko. Gdyby to by\u0142o mo\u017cliwe, dlaczego nie zrobili\u015bmy tego w ci\u0105gu ostatnich trzydziestu lat? Aby sprawy mog\u0142y posuwa\u0107 si\u0119 naprz\u00f3d, potrzebujemy politycznej odwagi do zaakceptowania kosztu tych dzia\u0142a\u0144. Kiedy zostan\u0105 one zaakceptowane, \u0142atwiej b\u0119dzie przyj\u0105\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 polityk\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Skala europejska <\/h3>\n\n\n\n

To Europa, a nie Francja, jest odpowiedni\u0105 skal\u0105 dzia\u0142ania, a europejskie zaanga\u017cowanie w walk\u0119 ze zmianami klimatycznymi mo\u017ce mie\u0107 rzeczywisty efekt d\u017awigni na szczeblu mi\u0119dzynarodowym. W pakiecie Fit for 55<\/em>, przedstawiaj\u0105c zarys systemu dostosowania emisji dwutlenku w\u0119gla na granicach, kt\u00f3ry zar\u00f3wno umo\u017cliwi\u0142by zapewnienie uczciwej konkurencji mi\u0119dzy przedsi\u0119biorstwami krajowymi a importerami w zakresie cen emisji dwutlenku w\u0119gla, jak i zach\u0119ci\u0142by niezdecydowane kraje do podj\u0119cia zobowi\u0105za\u0144, Unia wyrazi\u0142a ch\u0119\u0107 wyj\u015bcia poza \u201edawanie przyk\u0142adu\u201d. Ponadto, anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w ekologiczne badania i rozw\u00f3j, Europa mog\u0142aby odegra\u0107 kluczow\u0105 rol\u0119 w ekologicznej transformacji kraj\u00f3w ubogich. <\/p>\n\n\n\n

Nier\u00f3wno\u015bci i redystrybucja<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Wed\u0142ug tradycyjnych wska\u017anik\u00f3w nier\u00f3wno\u015bci nie s\u0105 we Francji wi\u0119ksze ni\u017c w innych krajach. Wed\u0142ug tych wska\u017anik\u00f3w Francja wypada lepiej ni\u017c wiele kraj\u00f3w europejskich i znacznie lepiej ni\u017c Stany Zjednoczone: udzia\u0142 w dochodach, jaki uzyskuje 10% najlepiej zarabiaj\u0105cych, wynosi 32%, i jest ni\u017cszy ni\u017c w Wielkiej Brytanii (35%), Niemczech (37%) i Stanach Zjednoczonych (45%), a rozw\u00f3j sytuacji w ci\u0105gu ostatnich kilkudziesi\u0119ciu lat by\u0142 znacznie mniej niekorzystny ni\u017c w innych krajach, zw\u0142aszcza w USA. Jednak poza tymi tradycyjnymi wska\u017anikami i innymi por\u00f3wnaniami mi\u0119dzynarodowymi, wi\u0119kszo\u015b\u0107 Francuz\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce \u017cyje w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re jest zbyt nier\u00f3wne <\/span>4<\/sup><\/a><\/span><\/span>. I to postrzeganie jest w du\u017cej mierze s\u0142uszne: Francja wci\u0105\u017c ma du\u017co do zrobienia w kwestiii r\u00f3wno\u015bci szans, dost\u0119pu do warto\u015bciowej edukacji, dost\u0119pu do dobrej pracy i mobilno\u015bci spo\u0142ecznej. S\u0105 to dane, na kt\u00f3rych postanowili\u015bmy si\u0119 skupi\u0107, aby opracowa\u0107 propozycje dotycz\u0105ce zmniejszania nier\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Proponowane przez nas metody s\u0105 zorganizowane w tryptyk i umo\u017cliwiaj\u0105 zwalczanie nier\u00f3wno\u015bci na kilku frontach: przed wiekiem produkcyjnym w celu zwi\u0119kszenia r\u00f3wno\u015bci szans na starcie; w trakcie wieku produkcyjnego w celu zmniejszenia nier\u00f3wno\u015bci w dost\u0119pie do miejsc pracy o wy\u017cszej jako\u015bci; i wreszcie, za pomoc\u0105 klasycznych sposob\u00f3w redystrybucji, po wieku produkcyjnym, by chroni\u0107 tych, kt\u00f3rym nie powiod\u0142o si\u0119 w \u017cyciu zawodowym.  <\/p>\n\n\n\n

Przed wiekiem produkcyjnym: zmniejszanie nier\u00f3wno\u015bci szans<\/h3>\n\n\n\n

Aby zmniejszy\u0107 nier\u00f3wno\u015b\u0107 szans, nale\u017cy podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania na dw\u00f3ch poziomach: w zakresie edukacji i w zakresie nier\u00f3wno\u015bci maj\u0105tkowych.<\/p>\n\n\n\n

Francuski system edukacji jest nadal bardzo nier\u00f3wny. Kategoria spo\u0142eczna jest podstawowym kryterium wyja\u015bniaj\u0105cym poziom wykszta\u0142cenia na ca\u0142ym \u015bwiecie, ale jak pokazuje OECD, jest to szczeg\u00f3lnie wyra\u017ane we Francji. Por\u00f3wnanie z innymi krajami europejskimi jest odkrywcze: na pytanie, czy wszyscy uczniowie maj\u0105 takie same szanse na studia, tylko 44% respondent\u00f3w we Francji zgodzi\u0142o si\u0119 z tym stwierdzeniem, co stanowi najni\u017cszy odsetek w\u015br\u00f3d siedmiu kraj\u00f3w obj\u0119tych badaniem (odsetek odpowiedzi pozytywnych dla W\u0142och wyni\u00f3s\u0142 49%, a dla Niemiec 70%). Przeprowadzone w ci\u0105gu ostatnich kilku lat reformy maj\u0105ce na celu zwi\u0119kszenie inwestycji w obszary znajduj\u0105ce si\u0119 w najbardziej niekorzystnej sytuacji przynios\u0142y pozytywne rezultaty. Dzia\u0142aj\u0105c zgodnie z t\u0105 sam\u0105 logik\u0105, nale\u017cy teraz zainwestowa\u0107 (znacznie) wi\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n